1 september 2026
Mensen live bij elkaar krijgen is een kunst geworden. We strijden continu om aandacht. In steeds kleinere brokjes tijd. Maar zodra iedereen daadwerkelijk in dezelfde ruimte zit, heb je iets zeldzaams te pakken: niet 30 seconden, niet 1 minuut, maar uren onverdeelde aandacht. Dat is een voorrecht.
Het is het moment om impact te maken, om verdieping te vinden, om mensen samen te brengen die elkaar anders nooit hadden ontmoet. Maar tevredenheid alleen is niet genoeg. Een event is pas echt geslaagd als het betekenis krijgt voor de bezoeker en bijdraagt aan een stukje persoonlijke ontwikkeling, aldus onderzoeker Donald Getz, grondlegger van de academische discipline event studies.
Daar komt de biologie om de hoek kijken. Ons brein is geen marathonloper die urenlang hetzelfde tempo volhoudt, het is een sprinter die na elke sprint moet uitpuffen. Onderzoek naar ultradiane ritmes laat zien dat onze focus in golven van circa 90 minuten beweegt. Na die 90 minuten is een koffiemomentje geen onderbreking van het programma, het ís het programma. Less is more in de programmering. Psycholoog Daniel Kahneman noemt dat de peak-end rule: mensen onthouden een ervaring niet als gemiddelde van alle momenten, maar vooral aan de hand van het hoogtepunt en het einde.
De vijf principes op een rijtje
Pine en Gilmore beschreven vijf ontwerpprincipes voor de experience economy. Hun kernidee: ontwerp van binnen naar buiten, niet andersom.
Thema de ervaring: elk element vertelt hetzelfde verhaal, van decor tot dagindeling
Harmonieer indrukken met positieve cues: elk los signaal, hoe klein ook, bevestigt dat thema
Elimineer negatieve cues: alles wat het thema tegenspreekt gaat eruit, ook als het inhoudelijk niets met het onderwerp te maken heeft
Meng er memorabilia doorheen: iets dat de herinnering vasthoudt nadat het moment zelf voorbij is
Betrek alle vijf de zintuigen: hoe meer zintuigen, hoe sterker de herinnering blijft hangen
Tips & tricks: hoe wij dit aanpakken
Bij Uit de Steigers werd de hele zaal omgetoverd, het thema doorgevoerd tot in het openingsverhaal en de interactiemomenten met het publiek. Geen los decorstuk, maar één kloppend geheel.
Laat een detail zelf een rol spelen, niet alleen decoratie zijn.
Bij de oratie van Marieke Meeuwisse kreeg iedereen bij binnenkomst een studentenkaart, die later in de oratie zelf weer terugkwam. Bij LLU liep de hele organisatie in gele pakken, passend bij het thema, komisch, maar ook weer een detail dat klopte.
Bij International Women's Day gaf zelfs het wachtscherm al een beleving voor het programma goed en wel begon, met een interactief videokatheder waar sprekers hun speech hielden terwijl powervrouwen uit de geschiedenis voorbijkwamen. De bewegwijzering klopte tot in de kleinste hoek met de rest van het thema.
Plan tijd als een cue, niet als bijzaak.
De twee grootste fouten die we telkens zien: uitloop, want te veel over tijd is de snelste manier om goodwill te verliezen, en het overslaan van een goede testrun, waardoor slides net anders lopen dan bedoeld of een presentatie hapert.
Geef mensen iets mee dat blijft werken.
Denk fysiek, zoals de LLU-tas gevuld met een goed boek, de beste tips en een fijne nieuwe pen. Of digitaal, zoals een aftermovie, een fotoserie of een fotobooth-foto die later gedeeld wordt. Of blijvend, zoals het decorstuk van een oratie dat een kunstwerk wordt voor de afdeling.
Verander de ruimte zelf, niet alleen wat erin gebeurt.
Bij de Dies Natalis van ISS veranderden decor, licht en geluid de hele zaal. Bij Tilburg University gingen we nog een stap verder: met wall projection ontstond een multisensorische wereld, in de stijl van Fabrique des Lumières.
Aandacht krijg je niet meer zomaar. Je verdient hem, met elk detail dat klopt.
Bronnen
Pine, B.J. & Gilmore, J.H. Welcome to the Experience Economy. Harvard Business Review, 1998.
Getz, D. Event Studies: Theory, Research and Policy for Planned Events (5e editie, met S. Page, 2024).
Kahneman, D. Onderzoek naar de peak-end rule in de beoordeling van ervaringen.
Onderzoek naar ultradiane ritmes, oorspronkelijk Kleitman; circa 90 minuten als vuistregel, niet als vaste wet.
1 september 2026
Mensen live bij elkaar krijgen is een kunst geworden. We strijden continu om aandacht. In steeds kleinere brokjes tijd. Maar zodra iedereen daadwerkelijk in dezelfde ruimte zit, heb je iets zeldzaams te pakken: niet 30 seconden, niet 1 minuut, maar uren onverdeelde aandacht. Dat is een voorrecht.
17 Augustus
Vinyl is terug. Filmrolletjes zijn terug. Zelfs de papieren agenda duikt weer op tussen alle productiviteits-apps. En nu blijkt: de schoolgids doet mee aan diezelfde comeback. Een schoolgids die je aan de koelkast hangt, wint het namelijk altijd van een schoolgids die je moet inloggen om te lezen. Dat klinkt als een open deur, maar het is precies waarom er nu een klein debat woedt in het onderwijs. Steeds meer besturen stappen over naar Vensters, het landelijke platform dat scholen helpt de wettelijk verplichte schoolgids samen te stellen. Handig, actueel, en juridisch waterdicht. Alleen: niemand hangt een login aan de koelkast.